Mensen stierven. De behandeling werd tot succes uitgeroepen

Door Stella O'Malley. De Dutch Leaks brengen waarschuwingen aan het licht die hadden moeten stoppen dat medische transitie een gevestigde behandeling werd. In plaats daarvan kregen kinderen deze onomkeerbare en radicale ingrepen. Ooit zullen we op die beslissing terugkijken zoals we nu terugkijken op lobotomieën, schrijft O'Malley.

Een eerste waarschuwing uit Baltimore

Volgens O'Malley begon het al in 1979. Onderzoekers Meyer en Reter van Johns Hopkins volgden vijftig mensen die een geslachtsverandering nastreefden en vonden bij de geopereerde patiënten geen objectief voordeel ten opzichte van een controlegroep, gemeten aan werk, huisvesting en psychiatrisch contact. Het ziekenhuis stopte daarna met deze ingrepen.

Het Nederlandse onderzoek dat de toon zette

In 1988 onderzochten Kuiper en Cohen-Kettenis 141 volwassenen. Dat onderzoek steunde op subjectieve gegevens. De onderzoekers concludeerden dat er geen reden was om aan het therapeutische effect van de operatie te twijfelen. Volgens O'Malley is dat het soort zelfrapportage dat de beeldvorming jarenlang heeft bepaald, terwijl objectieve uitkomsten ontbraken.

Wat de Dutch Leaks laten zien

De Dutch Leaks bevatten volgens het artikel waarschuwingen uit de jaren negentig die niet tot een koerswijziging leidden:

In het proefschrift van Kuiper uit 1991 worden volgens O'Malley tot twaalf overlijdens genoemd onder 105 deelnemers die van man naar vrouw transitioneerden.
De Belgische psychiater De Cuypere waarschuwde in 1995 voor diagnostische onzekerheid.
Het Lindeboom Instituut betwijfelde in 1996 of de wens van een patiënt op zichzelf een voldoende medische indicatie was.

Zweeds onderzoek over de langere termijn

In 2011 vergeleken Dhejne en collega's 324 mensen die tussen 1973 en 2003 transitioneerden met een controlepopulatie. Zij vonden een 2,8 keer hoger sterfterisico, een 19,1 keer hoger risico op suïcide en een 4,9 keer hoger risico op een suïcidepoging.

Een behandeling zonder fundament

O'Malley betoogt dat de waarschuwingen al in de jaren tachtig en negentig bestonden, maar dat clinici ze naast zich neerlegden. Zelfrapportage zonder gegevens over de lange termijn werd als bewijs van succes gepresenteerd. Detransitioners beschrijven intussen onder meer incontinentie, seksuele disfunctie, vruchtbaarheidsproblemen en psychisch leed. Haar conclusie: te veel mensen zijn gestorven en te veel geliefden zijn verwoest.

Waarom dit ertoe doet

Het Nederlandse onderzoek uit die jaren vormde de basis van het latere Dutch protocol, dat internationaal navolging kreeg. Wie wil weten hoe stevig de bewijsbasis van de huidige genderzorg is, komt dus uit bij de documenten die de Dutch Leaks nu openbaar maken.

Bron

Stella O'Malley, People died. The treatment was declared a success, Genspect, 9 november 2026. Engelstalig. Dit is een samenvatting in eigen woorden.