Ruim 41 miljoen euro overheidssubsidie: de jaarrekeningen van Rutgers, COC, Transgender Netwerk en Transvisie

In antwoord op Kamervragen over genderkritische websites noemt het kabinet Thuisarts.nl, Transvisie en de hulplijn van het COC als kanalen voor ‘betrouwbare en onafhankelijke informatie’. Wie wil weten hoe onafhankelijk een organisatie is, kijkt naar wie haar betaalt. Dit artikel volgt het geld aan de hand van de jaarrekeningen die de organisaties zelf hebben gepubliceerd.

De bedragen per organisatie

Opgeteld is dat ruim 41 miljoen euro overheidssubsidie. Twee kanttekeningen horen daarbij. De cijfers van Transgender Netwerk gaan over 2024, de andere over 2025. En een deel van het geld loopt via allianties van de ene organisatie naar de andere, zodat de optelsom dubbeltellingen kan bevatten.

Waar het geld vandaan komt

Bij het COC komt het grootste bedrag van het ministerie van Buitenlandse Zaken: 7.088.393 euro. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap droeg 3.970.240 euro bij, Justitie en Veiligheid (met het Europese fonds AMIF) 486.946 euro, de Europese Commissie 481.493 euro en Volksgezondheid, Welzijn en Sport 126.258 euro.

Bij Rutgers komt ruim twintig miljoen euro van Buitenlandse Zaken, voor drie internationale programma’s en de partners daarin. Het ministerie van Volksgezondheid gaf een instellingssubsidie van 2.725.560 euro en projectsubsidies van 439.336 euro. Via het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap liepen vijf posten van samen ruim 1,6 miljoen euro.

Een groot deel gaat naar het buitenland

Wie de bedragen eerlijk wil lezen, moet dit erbij zeggen: het geld van Buitenlandse Zaken en de Europese Unie is bestemd voor internationale programma’s. Het wordt niet uitgegeven aan lessen of voorlichting in Nederland. Het aandeel dat in Nederland terechtkomt, is dus kleiner dan 41 miljoen. Het zegt wel iets over de omvang en de slagkracht van de organisaties die het kabinet als onafhankelijke bron aanwijst.

Lobby staat er letterlijk

Het COC schrijft in zijn jaarverslag dat het ‘in de financiering in grote mate afhankelijk’ is ‘van Nederlandse overheidssubsidies’, met twee dominante financiers: Buitenlandse Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Transvisie noemt in haar jaarrekening als een van haar vier ontwikkelpaden: ‘Lobbyen, overleggen en bespreekbaar maken (belangenbehartiging)’. Transgender Netwerk besteedde in 2024 volgens zijn eigen opgave 70.559 euro aan ‘lobby en belangenbehartiging’ en 427.111 euro aan ‘voorlichting en bewustwording’.

Dat is niet verboden en ook niet vreemd. Een belangenorganisatie behartigt belangen. Het wordt pas een probleem als de overheid die organisaties betaalt en ze vervolgens als onafhankelijke bron tegenover haar critici zet. Hoe de subsidies zijn opgebouwd, staat ook in het dossier Follow the money.

De andere kant

Stichting Genderinfo i.o., die deze website uitgeeft, ontvangt geen overheidssubsidie. Dat verschil doet ertoe in een debat waarin de ene kant ‘betrouwbaar’ wordt genoemd en de andere ‘zorgelijk’.

Conclusie

Het oordeel over het Kamerantwoord is: onvolledig. Transvisie en het COC kunnen juiste informatie geven; dat wordt hier niet bestreden. Onafhankelijk zijn zij niet. Het zijn belangenorganisaties die lobby tot hun taak rekenen en voor het grootste deel van hun inkomsten afhangen van dezelfde overheid die hen aanbeveelt. Hoe de premier over de financiering van de andere kant sprak, staat op Genderlobby.nl.

Bronnen

Beeld: eurobiljetten en euromunten, foto Avij, publiek domein, via Wikimedia Commons.

Bram Kortekaas

Bram Kortekaas

Redactie

Veelgestelde vragen

Hoeveel overheidssubsidie krijgt het COC?

Volgens de geconsolideerde jaarrekening 2025 ontving COC Nederland 12.309.354 euro aan subsidies van overheden, op 14.567.323 euro aan totale baten. De grootste bedragen kwamen van Buitenlandse Zaken en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Is al dat geld bestemd voor voorlichting in Nederland?

Nee. Een groot deel komt van het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Europese Unie en is bestemd voor internationale programma’s. Bij Rutgers gaat het om ruim twintig miljoen euro van Buitenlandse Zaken.

Krijgen genderkritische websites ook subsidie?

Stichting Genderinfo i.o., die deze website uitgeeft, ontvangt geen overheidssubsidie.