Dutch Protocol

Het Dutch Protocol is in de jaren '90 ontwikkeld door Peggy Cohen-Kettenis en Henriette Delemarre-van de Waal, eerst in Utrecht en later aan het VUmc (nu Amsterdam UMC). Het combineert: puberteitsblokkade vanaf Tanner-stadium 2, cross-sex hormonen vanaf ~16 jaar, chirurgie vanaf 18 jaar. Het protocol werd wereldwijd overgenomen door GIDS (UK), genderklinieken VS, Zweden, Finland, Duitsland.

Recente kritiek

• Cass Review (2024) — onderzoeksbasis onvoldoende.
• Zweden (Karolinska 2021) — protocol grotendeels verlaten.
• Finland (2020) — psychotherapie als primaire behandeling.
• NRC Kuitenbrouwer/Vasterman (2022-2024) — kritische artikelen over Nederlandse situatie.
• Voorzij — Transspijt is mogelijk 33% (ingezonden stuk, 2024).

Nederlandse positie

Amsterdam UMC blijft het protocol verdedigen. Na de Cass Review (2024) stelde Amsterdam UMC dat de Nederlandse zorg zorgvuldig is ingericht en zag het geen reden het protocol te wijzigen. Critici noemen dit institutionele verdediging zonder substantiële heroverweging.

Bronnen

1. Amsterdam UMC reactie Cass Review. open.overheid.nl
2. Karolinska statement 2021. segm.org
3. Voorzij. voorzij.nl
4. Genderellende — Transspijt 33%. genderellende.nl